Nowy „Gościniec rycerski” przy Zamku Rabsztyn z unijnym dofinansowaniem

Przy zamkowym wzgórzu Rabsztyna powstanie stała infrastruktura edukacyjna i obsługująca turystykę, która ma zwiększyć liczbę odwiedzin i ułatwić prowadzenie zajęć dla większych grup. Jak informuje Gmina Olkusz, projekt pod nazwą „Gościniec rycerski u stóp zamku Rabsztyn” otrzymał prawie 2,83 mln zł dofinansowania w ramach programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027.

Co powstanie u stóp zamku

Na placu przed wzgórzem zamkowym zostaną ustawione dwa pawilony wykonane w zabudowie kontenerowej o wymiarach 3 x 10 m każdy. Pawilony zaprojektowano z myślą o warsztatach tematycznych dla zorganizowanych grup zwiedzających i wyposażono w sprzęt multimedialny, który ma umożliwić tworzenie immersyjnych prezentacji historycznych.

Wewnątrz planowane są:

• systemy projekcyjne do wyświetlania materiałów w wysokiej rozdzielczości oraz dotykowy panel sterujący,
• powierzchnia piezoelektryczna pozwalająca na dynamiczne przejścia szklanych elementów (efekt „znikającej” ściany) i integrację projekcji z widokiem zewnętrznym,
• nagłośnienie Dolby Surround 5.1 — dla wzmocnienia efektów dźwiękowych inscenizacji historycznych,
• zaawansowana aplikacja mobilna z panoramami 360°, audioprzewodnikiem z lokalizacją GPS, grą terenową oraz cyfrowymi udostępnieniami w formie trójwymiarowych skanów.

Ułatwienia sanitarne i dostępność

Projekt przewiduje rozbudowę istniejącego murowanego budynku sanitarnego o trzy nowe pomieszczenia — toaletę damską, męską oraz przystosowaną dla osób z niepełnosprawnościami. W nowej części znajdą się łącznie 6 umywalek, 5 pryszniców i 3 toalety, a także stanowisko kuchenne.

Gmina podkreśla, że całość inwestycji zostanie dostosowana do potrzeb osób z ograniczeniami ruchowymi oraz wyposażona w rozwiązania z zakresu zielono-niebieskiej infrastruktury, co ma poprawić komfort obsługi dużych grup szkolnych i turystycznych przez cały rok.

Zagospodarowanie terenu i elementy małej architektury

Teren wokół pawilonów zostanie uporządkowany i uatrakcyjniony estetycznie. Planowane prace obejmują nasadzenia: kwiatów, ziół wykorzystywanych podczas zajęć warsztatowych oraz winorośli, które wkomponują się w charakter miejsca.

Przy pawilonach przewidziano także drewniane rzeźby nawiązujące do postaci związanych z historią zamku, donice, ławki, zestawy wypoczynkowe wykonane z bali drewnianych oraz dodatkowe kosze na śmieci — elementy mające poprawić funkcjonalność i wygląd przestrzeni dla odwiedzających.

Harmonogram, koszty i źródła finansowania

Realizacja inwestycji ma ruszyć jeszcze w tym roku i potrwać około 17 miesięcy. Całkowity koszt projektu szacowany jest na 3 325 079,62 zł, z czego dofinansowanie z Programu „Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027” wyniesie 2 826 317,67 zł. Projekt jest współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach priorytetu FEMP.07 – Fundusze europejskie dla wspólnot lokalnych, działanie FEMP.07.01 IIT.

W ocenie władz województwa środki służą poprawie standardu życia mieszkańców i rozwojowi oferty turystycznej regionu — jak wskazuje marszałek Województwa Małopolskiego, inwestycje takie wzmacniają ochronę zabytków i lokalną infrastrukturę turystyczną.

Dostępność pawilonów i obsługa zwiedzających

Gmina Olkusz zapowiada, że infrastruktura będzie ogólnodostępna przez cały rok, przy czym harmonogram pracy pawilonów różnić się będzie w zależności od sezonu:

• wysoki sezon turystyczny: pawilony czynne od wtorku do niedzieli,
• poza wysokim sezonem (styczeń, luty, listopad, grudzień): pawilony otwarte w soboty i niedziele.

Miejscowy Miejski Ośrodek Kultury, który administruje zamkiem, wskazał potrzebę takiej inwestycji m.in. dlatego, że w samym zamku nie ma sali odpowiedniej do prowadzenia warsztatów i zajęć edukacyjnych dla grup.

Tło i znaczenie dla regionu

Rabsztyn jest jednym z ważniejszych punktów turystycznych gminy Olkusz; zamek w 2021 r. otrzymał wyróżnienie w konkursie „Zabytek Zadbany” za właściwe użytkowanie i opiekę nad obiektem. Nowa inwestycja ma nie tylko zwiększyć atrakcyjność turystyczną, ale także stworzyć warunki do prowadzenia regularnych zajęć edukacyjnych dla szkół i organizacji społecznych.

Praktyczne informacje dla odwiedzających i grup zainteresowanych warsztatami:

• planowany termin rozpoczęcia prac: w tym roku; przewidywany czas realizacji: ok. 17 miesięcy,
• dostępność pawilonów: wt-nd w sezonie, sb-nd poza sezonem (styczeń, luty, listopad, grudzień),
• udogodnienia: toaleta przystosowana dla osób niepełnosprawnych, stanowisko kuchenne, aplikacja mobilna z audioprzewodnikiem i panoramami 360°,
• szczegółowe informacje i rezerwacje: na stronach Urzędu Miasta i Gminy w Olkuszu oraz Miejskiego Ośrodka Kultury.

Inwestycja ma potwierdzić rosnące znaczenie Rabsztyna jako ośrodka edukacji historycznej i miejsca wydarzeń kulturowych, zapewniając jednocześnie infrastrukturę niezbędną do obsługi większych grup i całorocznej działalności.